صحن یا همان حیاط یا میانسرا یکی از بخش های بناهایی مانند مسجد، مدرسه و کاروانسرا است که در سبک معماری اسلامی بیش از هر سبک دیگری به آن توجه می شود. صحن در واقع به عنوان حیاط مرکزی شناخته می شود و کاربردش جدا کردن فضای داخلی بنا از کوچه است. حرم مطهر امام رضا (ع) یکی از بناهایی است که هم در زمان ساخت و هم در زمان توسعه و بازسازی فضای اطرافش، به صحن هایی که باید فضای حرم را بزرگتر کنند، توجه ویژه ای شده است. در ادامه این مطلب مشهد رو می خواهیم به صورت اختصاصی در مورد یکی از صحن های حرم امام رضا (ع) یعنی صحن هدایت صحبت کنیم.

صحن چیست؟

همان طور که گفتیم صحن در واقع همان حیاط است. در این بخش از بنا، وضوخانه و حوض آب طراحی شده و به سرویس بهداشتی نیز دسترسی دارد. صحن ها معمولاً به شکل مستطیل یا مربع هستند و از طریق آن ها می توان به شبستان، راه پله ها و اتاق های جانبی دسترسی داشت. در معماری اسلامی رواق را در کنار صحن طراحی می‌ کردند تا به کمک سایه آن، تأثیر گرما و تابش مستقیم نور خورشید، روی بخش داخلی ساختمان را کاهش دهند.

امروزه دیگر در مساجد و مدارسی که ساخته می شود، به دلیل کمبود فضا و صنعتی شدن شهرها، صحن هایی با ویژگی صحن های ساخته شده در دوران صفویه و زندیه طراحی نمی شود. این بخش مهم معمولا در مساجد امروزه یا حذف می شوند یا تا حد ممکن کوچک ساخته می شوند.

صحن هدایت حرم مطهر امام رضا (ع)
صحن هدایت حرم مطهر امام رضا (ع)

صحن هدایت حرم رضوی

یکی از 9 صحنی که در اطراف حرم مطهر امام رضا (ع) وجود دارد، صحن هدایت است. این صحن 1440 متر مربعی از سمت شمال شرقی به بنیاد پژوهش های اسلامی، مدرسه علمیه و سردر طبرسی و از جنوب غربی به دانشگاه علوم اسلامی رضوی و بست شیخ طبرسی و مهمانسرای حضرت و از سوی جنوب و جنوب شرقی به ساختمان اداری دانشگاه علوم اسلامی رضوی و مقبره پیرپالان دوز و سردر نواب صفوی منتهی می شود.